Voor u ligt de Programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030. Deze begroting is in meerdere opzichten bijzonder: het is de eerste begroting van deze bestuursperiode én bovendien de eerste sinds het aantreden van de nieuwe griffier en de nieuwe gemeentesecretaris. Deze begroting vormt de verbinding tussen de ambities uit het beleidsprogramma 2026-2030 ‘Rust in koers, kracht in doen’ en de uitvoering daarvan in 2027. Het beleidsprogramma bouwt grotendeels voort op de ingezette koers. Daarnaast bevat het een aantal nieuwe accenten die richting geven aan de verdere ontwikkeling van onze gemeente, zoals bijvoorbeeld:

  1. de uitvoering van het programma Leefbare Kernen, waarin maatwerk per kern centraal staat;
  2. het verder versterken van de sociale basis;
  3. het toekomstbestendig maken van het gemeentelijk museumaanbod;
  4. de verdere ontwikkeling van het instrumentarium op het terrein van zorg en veiligheid;
  5. een actievere regierol op de woningmarkt, met aandacht voor toewijzing en betaalbaarheid;
  6. het versterken van de verbinding tussen onderwijs en economie.
  • de uitvoering van het programma Leefbare Kernen, waarin maatwerk per kern centraal staat;
  • het verder versterken van de sociale basis;
  • het toekomstbestendig maken van het gemeentelijk museumaanbod;
  • de verdere ontwikkeling van het instrumentarium op het terrein van zorg en veiligheid;
  • een actievere regierol op de woningmarkt, met aandacht voor toewijzing en betaalbaarheid;
  • het versterken van de verbinding tussen onderwijs en economie.

De uitdagingen waarvoor wij staan zijn omvangrijk en vragen ook de komende jaren om daadkrachtig bestuur. De druk op het sociaal domein blijft onverminderd hoog, de woningbouwopgave vraagt om een versnelling, de Spreidingswet blijft van kracht en ook thema’s als leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid vragen om gerichte keuzes en/of middelen. Daarbij opereren wij al jaren in een financieel onzekere omgeving, waarin de ontwikkeling van de structurele rijksmiddelen onvoldoende voorspelbaar is. Desondanks blijven wij samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hard werken aan een toekomstbestendige gemeente. We investeren in een aantrekkelijke leefomgeving, een krachtige sociale basis en passende ondersteuning voor wie dat nodig heeft. Daarbij blijven wij kritisch sturen op de effectiviteit van ons beleid, de kwaliteit van onze dienstverlening en een doelmatige inzet van middelen. Niet alles kan tegelijkertijd en niet iedere ambitie kan direct worden gerealiseerd. Daarom kiezen wij voor een gefaseerde en financieel verantwoorde uitvoering van het beleidsprogramma. Waar nodig benutten wij onze reservepositie om noodzakelijke investeringen mogelijk te maken, zonder daarbij de financiële positie van de gemeente uit het oog te verliezen. Om deze reden zijn nog niet alle nieuwe beleidsaccenten volledig verwerkt. Met de eerste wijziging van deze begroting, die gelijktijdig aan uw raad wordt aangeboden, zetten wij een stap in de verdere uitwerking en financiële vertaling van de ambities.

Om de voortgang van het beleidsprogramma beter te kunnen monitoren is vorig jaar de structuur van de programmabegroting in overleg met uw raad aangepast. Er zijn nog maar drie programma's (Bestuur, Samenleving en Ruimte). Onder deze programma's vindt u de opgaven uit het beleidsprogramma terug. De programmabegroting laat zien welke resultaten wij in 2027 willen bereiken, welke activiteiten daarvoor worden uitgevoerd en welke financiële middelen daarmee gemoeid zijn. Per opgave worden de beleidsdoelen, prestaties en budgetten inzichtelijk gemaakt. We hebben in deze programmabegroting het aantal prestatie-indicatoren verder uitgebouwd. Wij nodigen u van harte uit om hiervoor eventuele verbeterpunten of suggesties aan te reiken. 

De programmabegroting bestaat uit drie delen:

  1. Het programmaplan, bestaande uit de te realiseren programma's, de overzichten algemene dekkingsmiddelen en overhead en de bedragen voor vennootschapsbelasting en onvoorzien;
  2. De paragrafen, die inzicht geven in weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, bedrijfsvoering, openbaarheid, financiering, grondbeleid, verbonden partijen en lokale heffingen;
  3. De financiële begroting, bestaande uit het overzicht van baten en lasten, de toelichting hierop, de uiteenzetting van de financiële positie en een overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld.

In uw vergadering van 9 juli 2026 heeft u de kadernota 2027 vastgesteld. Op basis van deze kadernota 2027 hebben wij de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 opgesteld. Met name de meicirculaire gemeentefonds 2026 zorgt in 2030 voor een aanzienlijk voordeel. Verder kan de reservering voor kapitaallasten van maatschappelijke investeringen voor de jaren 2027 tot en met 2029 grotendeels vrijvallen, omdat de nieuwbouw van gemeenschapscentrum De Meulvliet te Tholen niet voor 2030 gerealiseerd gaat worden. Anderzijds zijn de budgetten voor jeugdhulp opwaarts bijgesteld. De Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland heeft de jeugdhulplasten voor 2027 geprognosticeerd op bijna € 12,4 miljoen (excl. uitvoeringslasten). Dit budget is volledig in onderhavige programmabegroting verwerkt. Dit resulteert in de volgende saldi (bedragen x € 1.000):

        2027 2028 2029 2030

Saldo kadernota 2027 voor onttrekking ARNVB (- = voordelig)

1.044

854

609

-16

 

 

 

 

 

Hogere Uitkering gemeentefonds o.b.v. Meicirculaire 2026

-378

-158

-22

-805

Hogere raming jeugdhulp zorg in natura

750

750

750

850

Lagere raming persoonsgebonden budgetten jeugdhulp en Wmo

-35

-35

-35

-35

Vrijval reservering kapitaallasten

-850

-800

-1.300

0

Hogere legesbaten omgevingsvergunningen (per saldo)

-121

-121

-121

-121

Hogere baten secretarieleges (per saldo)

-31

-31

-31

-31

Hogere ozb-ramingen

-26

-41

-2

-17

Lagere afschrijvingslasten

-53

-43

-34

0

Onderzoek armoedebeleid (toezegging raadsvergadering 9 juli 2026)

30

0

0

0

Mutaties gemeenschappelijke regelingen

-14

-152

-12

9

Overige mutaties

-29

-69

-59

-64

 

 

 

 

 

Saldo programmabegroting 2027 voor onttrekking ARNVB

287

154

-257

-230

Onttrekking algemene reserve niet vrij besteedbaar

-287

0

0

0

Saldo programmabegroting 2027 (- = voordelig)

0

154

-257

-230

 

In deze programmabegroting zijn de baten en lasten voor 2027, na een onttrekking aan de algemene reserve niet vrij besteedbaar met € 287.000, in evenwicht. Het structureel begrotingssaldo in 2030 komt uit op € 230.000 positief. Met deze begroting geven wij richting aan de ontwikkeling van onze gemeente in 2027 en leggen wij een solide basis voor de jaren daarna. 

 

Met vriendelijke groet,

Burgemeester en wethouders van Tholen,

 

J.S.. van den Bovenkamp                  M.L.P. Sijbers
secretaris                                         burgemeester