Paragraaf Grondbeleid

In deze paragraaf komen de volgende onderwerpen aan de orde:  

• Grondbeleid;
• Grondprijzen;
• Actuele prognose van de te verwachten resultaten van de bouwgronden in exploitatie;
• Grondbanken zonder noemenswaardige transformatie, bestemd voor derden;
• Strategische gronden;
• Ruilgronden;
• Winstneming;
• Risicobeheersing;
• Vennootschapsbelasting.

Met de herziene nota Grondbeleid van 8 december 2022 heeft uw raad bewust gekozen voor een breed beleidsdocument, waarin de nadruk is gelegd op een actief grondbeleid. Dit blijkt uit de vier bedrijventerreinen en zeven woningbouwcomplexen, die de gemeente volledig voor eigen rekening en risico exploiteert. 

Bij onder andere de volgende projecten voert de gemeente in hoofdzaak faciliterend grondbeleid:
•    Aan de Kreek te Sint Philipsland;
•    Paasdijkweg te Poortvliet;
•    Sint-Maartensdijk-West;
•    Marehoek en Molenweg te Oud-Vossemeer;
•    Koningin Julianastraat en Buitenzorg te Tholen;

De ontwikkeling van deze projecten is in handen van een projectontwikkelaar. De kosten, die de gemeente voor deze projecten maakt, brengen wij bij de desbetreffende ontwikkelaar in rekening. Hierover worden voorafgaand aan het betreffende project afspraken gemaakt door middel van anterieure overeenkomsten. 

Een belangrijke doelstelling bij het grondprijzenbeleid is om marktconform te opereren. In die afweging wordt uiteraard ook gekeken naar het grondprijzenbeleid van de ons omringende gemeenten. Verder is bij het vaststellen van de grondprijzen aangegeven kostenstijgingen in grondexploitaties en de schaarse op de grondmarkt het rechtvaardigt om de uitgifteprijzen gecontroleerd te verhogen.  

Bij de bouwgronden in exploitatie zijn de volgende soorten complexen te onderscheiden, te weten: 

Ten tijde van het samenstellen van de begroting zijn zeven complexen in exploitatie. Voor zes van deze complexen zijn in de raadsvergadering van 17 april 2025 herziene grondexploitatieberekeningen vastgesteld. Het overige complex, zijnde Molenvliet is 12 december 2024 vastgesteld. De volgende herziening van de grondexploitatieberekeningen vindt naar verwachting in het tweede kwartaal 2026 plaats. De gemeente kent de volgende in exploitatie zijnde woningbouwcomplexen:

Ten tijde van het samenstellen van deze begroting zijn er vier complexen in exploitatie. Op 17 april 2025 is door de raad voor alle vier de complexen een herziene grondexploitatieberekening vastgesteld. De gemeente kent de volgende in exploitatie zijnde bedrijventerreincomplexen:

In Sint Philipsland (3,8 ha), Oud-Vossemeer (4 ha en 1,86 ha), Tholen (1,0 ha), Scherpenisse (1,6 ha) en Sint-Maartensdijk (6,43 ha) heeft de gemeente strategische grondposities. 

In Oud-Vossemeer heeft de gemeente 14,2 ha ruilgrond. Deze gronden worden verantwoord onder de voorraden als gereed product en handelsgoederen. 

Voor winstneming hanteren we de percentage of completion methode (POC): voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd wordt tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst genomen. In de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 zijn geen winstnemingen geraamd.

De grondexploitaties nemen een belangrijke plaats in binnen onze risicobeheersing. Omdat wij ons bewust zijn van de risico's op dit terrein dient voor de start van een project een risicoanalyse opgesteld te worden. Omdat grondexploitaties over het algemeen een lange looptijd hebben, kunnen er tussentijds allerlei (externe) factoren het project beïnvloeden. Ons beleid is gericht op het zo mogelijk voorkomen en/of minimaliseren van nadelige effecten.  Om eventuele tekorten in de sfeer van de bouwgrondexploitatie te kunnen opvangen is in het verleden een aparte reserve ingesteld. Deze reserve is in 2021 opgeheven en overgeheveld naar de algemene reserve niet vrij besteedbaar, welke onderdeel uitmaakt van de weerstandscapaciteit van onze gemeente. De stand van deze reserve bedroeg ultimo 2024 circa € 45 miljoen. Voor detailinformatie over de risico’s en de weerstandscapaciteit verwijzen we u naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Op grond van de Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen betalen gemeenten en andere overheden vanaf 2016 vennootschapsbelasting (vpb) over de winst die ze met ondernemingsactiviteiten maken. Het grondbedrijf voldoet aan de criteria voor een onderneming in fiscale zin en is daarom vpb-plichtig.