Paragraaf Lokale heffingen

De lokale heffingen vormen naast de uitkering uit het gemeentefonds een belangrijke inkomstenbron van de gemeente. Het belastinggebied van een gemeente is begrensd. De wet bepaalt limitatief welke belastingen een gemeente mag heffen. De bevoegdheid tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting berust bij de gemeenteraad. 

De heffing en invordering van de gemeentelijke en waterschapsbelastingen wordt verzorgd door gemeenschappelijke regeling (GR) SaBeWa Zeeland. Dit is een belastingsamenwerking tussen acht gemeenten (Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Reimerswaal, Sluis, Terneuzen en Tholen) en waterschap Scheldestromen. Naast de heffing en invordering behandelt de GR de bezwaar- en beroepschriften gericht tegen de belastingaanslagen, behandelt ze kwijtscheldingsverzoeken en voert ze tevens de taken en werkzaamheden in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) voor de aangesloten gemeenten uit.

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de geraamde baten voor 2026: 

Op basis van het coalitieprogramma “Samen leven, ruimte geven” willen we onze positie bij de 50 goedkoopste gemeenten handhaven. Volgens de Atlas van de lokale lasten 2025 van het COELO staan we (van goedkoop naar duur) momenteel op de 17e plaats (2024: 28e  plaats). 

Bij de tariefbepaling van de onroerende-zaakbelastingen en de forensenbelasting houden we rekening met de verwachte waardemutatie van de onroerende zaken in onze gemeente. Hierdoor leiden hogere WOZ-waarden niet tot hogere opbrengsten.

De bestemmingsheffingen (afvalstoffenheffing en riool- en waterzorgheffing) en retributies zijn bedoeld om specifieke gemeente-activiteiten te bekostigen. Om te voorkomen dat gemeenten met deze belastingen ook andere activiteiten bekostigen, verbiedt de Gemeentewet dat de geraamde baten de geraamde lasten mogen overschrijden. Door dit vereiste mogen de opbrengsten hooguit kostendekkend zijn. Als de gemeente niet voor kostendekkende tarieven kiest betekent dit, dat niet alleen de kostenveroorzakers, maar alle belastingplichtigen meebetalen. De door uw raad gewenste kostendekking voor 2026 is gebaseerd op de kadernota 2026 en wordt hieronder per belasting weergegeven:

• De afvalstoffenheffing wordt kostendekkend geheven. De compensabele btw wordt volledig in de tarieven verwerkt. Om de VANG-doelstelling van 100 kilo restafval per persoon per jaar te realiseren, hebben we vanaf 2024 Diftar als financiële prikkel ingevoerd;
• De riool- en waterzorgheffing wordt kostendekkend geheven. De compensabele btw wordt volledig in de tarieven verwerkt. De basis voor de heffing is het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP);
• De gewenste kostendekking voor de lijkbezorgingsrechten bedraagt 85% en voor de secretarieleges 70%. De liggelden en de leges omgevingsvergunningen worden in principe kostendekkend geheven. 

Hieronder worden de lokale heffingen toegelicht. Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Notitie lokale heffingen hebben we bij de berekening van tarieven van heffingen (die hoogstens kostendekkend mogen zijn) inzichtelijk gemaakt, dat de totale geraamde baten niet uitgaan boven de totale geraamde lasten. 

Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van andere onroerende zaken (niet-woningen) betalen jaarlijks onroerende zaakbelasting (OZB). De hoogte van de belasting is een percentage van de waarde van de onroerende zaak in het economisch verkeer (WOZ-waarde). De jaarlijkse waardering van alle onroerende zaken is een taak van het samenwerkingsverband SaBeWa Zeeland. De voor het belastingjaar 2026 vast te stellen waarden hebben als waardepeildatum 1 januari 2025. De OZB-opbrengsten voor woningen en niet-woningen worden voor 2026 met 3% verhoogd. De definitieve percentages worden bepaald nadat de uitkomst van de herwaardering per 1 januari 2026 (waardepeildatum 1 januari 2025) bekend is. 

Onder de naam forensenbelasting heffen wij een belasting van natuurlijke personen die, zonder in de gemeente hun hoofdverblijf te hebben, op meer dan 90 dagen van het belastingjaar, voor zich of hun gezin, een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Het tarief voor deze belasting is afhankelijk van de vastgestelde waarde op grond van de Wet WOZ. De tarieven worden voor 2026 met 4% verhoogd.

Onder de naam riool- en waterzorgheffing wordt een belasting geheven ter bestrijding van de kosten die verbonden zijn aan de gemeentelijke riool- en waterzorgtaken. De belasting wordt geheven van de eigenaar en de gebruiker van een perceel, dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. De hoogte van de heffing bestaat voor de eigenaar uit een vast bedrag en voor de gebruiker uit een bedrag dat afhankelijk is van het waterverbruik. De tarieven worden voor 2026 niet gewijzigd.

Hieronder is voor een- en meerpersoonshuishoudens een vergelijking gegeven tussen de tarieven 2025 en 2026, zowel in de situatie van eigenaar en/of gebruiker. Deze vergelijking is gebaseerd op een waterafname van 0 tot 75 m³ voor een eenpersoonshuishouden en van 75 tot en met 150 m³ voor een meerpersoonshuishouden. 

De afvalstoffenheffing is een belasting voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De hoogte van de belasting bepalen we aan de hand van het aantal personen in het huishouden. We maken onderscheid tussen één- en meerpersoonshuishoudens. 

Het vaste bedrag bedraagt voor een eenpersoonshuishouden € 231 en voor een meerpersoonshuishouden € 281. Voor het variabele deel gaan we bij een eenpersoonshuishouden uit van 4 ledigingen en bij een meerpersoonshuishouden van 7 ledigingen (à € 7,00 per lediging). 

Hieronder is voor een- en meerpersoonshuishoudens een vergelijking gegeven tussen de tarieven 2025 en 2026.

Het reguliere tarief voor de toeristenbelasting stijgt in 2026 van € 1,40 naar € 1,70 en het gereduceerde tarief van € 1,20 naar 1,35. Dit is overeenkomstig de afspraken die we vorig jaar met de sector gemaakt hebben. De totale opbrengst is geraamd op € 672.000.

De liggelden worden in principe kostendekkend geheven. De jachthaven Stavenisse had jaren te kampen met een flinke afname aan belangstelling voor vaste ligplaatsen. In december 2016 heeft uw raad de havenvisie Stavenisse vastgesteld als ontwikkelingsrichting voor de jachthaven. De laatste jaren is de bezetting weer toegenomen. De tarieven verhogen we voor 2026 met 2,5%. Voor 2026 verwachten we nog een exploitatietekort van circa € 14.000. 

De scheepvaartrechten zijn verre van kostendekkend en worden voor 2026 met 2,5% verhoogd. De totale opbrengst is gering en is geraamd op € 18.500.

Onder de naam lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaatsen. De door uw raad gewenste kostendekking bedraagt 85%. De tarieven worden voor 2026 niet gewijzigd.

De meest verleende diensten onder hoofdstuk 1 van de tarieventabel bij de Legesverordening zijn de reisdocumenten en de rijbewijzen. De tarieven voor deze onderdelen zijn wettelijk gemaximeerd. De dienstverlening met betrekking tot de Omgevingswet valt onder hoofdstuk 2. De Omgevingswet is in werking getreden op 1 januari 2024. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) is ook in werking getreden per 1 januari 2024, maar alleen voor nieuwbouw. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit te verbeteren. De toets vooraf op de bouwplannen is vervangen door de toets in de praktijk. Deze toets in de praktijk wordt door onafhankelijke kwaliteitsborgers uitgevoerd. Voor verbouwactiviteiten zal de Wkb pas in werking treden als op basis van onafhankelijke toetsing duidelijk is dat er voldoende kwaliteitsborgers beschikbaar zijn en er geen andere signalen zijn die belemmerend werken. 

Uit onderstaand overzicht blijkt dat we voldoen aan de eis van maximale kostendekkendheid.

Onder de gemeentelijke woonlasten verstaan we het bedrag dat een huishouden betaalt aan onroerende-zaakbelasting, afvalstoffenheffing en riool- en waterzorgheffing. Op basis van de huidige uitgangspunten ontwikkelt de lastendruk zich als volgt:

Voor mensen met lage inkomens, die voldoen aan de voorwaarden voor kwijtschelding van de Invorderingswet, bestaat de mogelijkheid van gehele kwijtschelding van bepaalde lasten. Het is gemeenten en waterschappen toegestaan om een ruimer kwijtscheldingsbeleid te voeren dan in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 is geregeld. Dit wordt bereikt door de kosten van bestaan op een hoger percentage van de (genormeerde) bijstandsuitkering vast te stellen. De rijksregeling gaat uit van 90%. Sinds 1 januari 2002 hanteren wij de norm van 100%. In de begroting 2026 is op basis van ervaringscijfers van voorgaande jaren voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen een bedrag geraamd van € 127.000. 

Een verzoek voor kwijtschelding van gemeentelijke- en/of waterschapsbelastingen moet ingediend worden bij SaBeWa Zeeland. Deze behandelt het verzoek en doet uitspraak voor zowel de gemeente als voor het waterschap.
Wij verlenen in voorkomende gevallen gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van aanslagen:

• Afvalstoffenheffing;
• Riool- en waterzorgheffing voor gebruikers.

Noot:
Bron uitgave Atlas van de lokale lasten 2025 (COELO)